LİSE ÖĞRETMENLERİNİN Z KUŞAĞINA YÖNELİK ALGILARININ METAFORLAR YOLUYLA BELİRLENMESİ
DETERMINING HIGH SCHOOL TEACHERS’ PERCEPTIONS TOWARDS GENERATION Z THROUGH METAPHOR
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18288968Anahtar Kelimeler:
Öğretmen, Metafor, Z KuşağıÖzet
Yaklaşık olarak aynı yıllarda doğmuş, aynı çağın şartlarını ve sıkıntılarını paylaşmış nesillerin oluşturduğu kuşak kavramına son yılların popüler kuşağı olan Z kuşağı eklenmiş bulunmaktadır. Milenyum sonrası doğanların oluşturduğu nesil olan Z kuşağının tercihleri, amaçları, hayata bakış açıları ve sahip oldukları değer yargıları gibi birçok konu önceki kuşaklara göre Z kuşağını önemli kılmıştır. Günümüz neslini diğer nesillerden en çok ayıran özellikler olan özgürlük, kendine güven, teknoloji bağımlılığı ve bireysellik bu kuşağın araştırmacılar tarafından bilimsel olarak incelenmesine zemin hazırlamıştır. Bu araştırmanın temel amacı, liselerde görev yapan öğretmenlerin Z Kuşağına yönelik sahip oldukları algıları metaforlar aracılığıyla belirlemektir. Bu çalışmada, nitel araştırma desenlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu liselerde görev yapan 131 öğretmen oluşturmaktadır. Kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle ulaşılan katılımcılara, araştırmacılar tarafından geliştirilen bir görüş alma formu uygulanmıştır. Form iki bölümden oluşmaktadır. Formun birinci bölümde katılımcıların demografik bilgilerine yer verilmiştir. İkinci bölümde ise katılımcıların, “Z kuşağı……. benzemektedir. Çünkü…” ifadesini tamamlamaları istenmiştir. Çalışma sonunda elde edilen veriler içerik analizine uygun olarak çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda katılımcıların Z kuşağına yönelik görüşleri sekiz kategoride toplanmıştır. Bunlar; Amacı olmayan kuşak (26), tüketim kuşağı (23), teknolojik kuşak (18), kuralları olmayan kuşak (17), umudu olmayan kuşak (15), bencil kuşak (14), umut vadeden kuşak (11) ve gizemli kuşak (5) şeklinde metaforlar ile oluşturulmuştur. Çalışmada üretilen metaforlar incelendiğinde öğretmenlerin büyük çoğunluğunun Z kuşağının amaçsız olduğuna, hazırı tüketmeye alışkın ve sosyal medya ortamından kopamadığına dair algılara sahip olduğu anlaşılmaktadır.
Referanslar
Akduman, G. ve Hatipoğlu, Z. (2021). Kim bu Z kuşağı?. International Journal of Entrepreneurship and Management Inquiries, 5(9), s. 203-226.
Anderson, M., & Jiang, J. (2018). Teens, social media & technology. Pew Research Center. https://www.pewresearch.org
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2020). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi Yayınları, 28. Baskı, Ankara.
Gündüz, Ş. ve Pekçetaş, T. (2018). Kuşaklar ve örgütsel sessizlik/seslilik. Sakarya Üniversitesi İşletme Bilim Dergisi, 6 (1), 89-115.
Karadoğan, A. (2019). Z Kuşağı ve öğretmenlik mesleği. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5 (2) , 9-41. DOI: 10,31463/aicusbed.597636
Mannheim, K. (1928). Essays on the sociology of knowledge, chapter( the problem of generations). https://archive.org/details/essaysonsociolog00mann/page/282/mode/2up.
McCrindle, M., & Wolfinger, E. (2014). The ABC of XYZ: Understanding the global generations.https://www.academia.edu/35646276/The_ABC_of_XYZ_Mark_McCrindle_PDF_pdf
Miles, M.B. & Huberman, A. M. (2015). Nitel veri analizi. (Çev. Ed. Sadegül Akbaba Altun ve Ali Ersoy). Ankara: Pegem.
Patton, M. Q. (2002). Qualitative Evulation And Research Methods (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
Prensky, M. (2001). Digital natives, digital immigrants. From On the Horizon, 9(5), 1-6.
Sanders, P. (1982). Phenemology: A New Way Of Wieving Organizational Research. The Academy of Management Review, 7(3), 353-360.
Sarıoğlu, B. E. ve Özgen E. (2017). Z Kuşağı: İş dünyası yakın geleceğin iş gücünü ne kadar tanıyor? Researcher, vol. 5, no. 4, pp. 242–253, https://dergipark.org.tr/en/pub/researcher/issue/66627/1042452
Seemiller, C., & Grace, M. (2016). Generation Z goes to college. Jossey-Bass. A Wiley Brand.San Francisco, USA.
Seymen, A. F. (2017). Y ve Z kuşak insanı özelliklerinin Milli Eğitim Bakanlığı 2014-2019 stratejik programı ve TÜBİTAK Vizyon 2023 Öngörüleri ile İlişkilendirilmesi. Kent Akademisi Dergisi, 10 (32) , 467-489.
Singh A. & Dangmei J. (2016). Understanding the generation Z: the future workforce. South -Asian Journal of Multidisciplinary Studies 3/3.
Strauss, W., & Howe, N. (1991). Generations: The history of America's future. https://archive.org/details/GenerationsTheHistoryOfAmericasFuture1584To2069ByWilliamStraussNeilHowe/mode/2up
Şahin, A., Asal Özkan, R., ve Turan, B. N. (2022). Z kuşağının öğretmenlerinde bulunması gereken yeterlilikler: Bir durum çalışması. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(36), 1155-1173.
Tunç Şahin, F., Turan, S., ve Karadeniz, A. (2021). X, Y ve Z kuşaklarının eğitim, öğretmen ve öğrenci algıları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 19(2), 180-195. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1810243
Türk Dil Kurumu, (2011). Türkçe sözlük, Cilt 1 (11. Baskı), Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Twenge, J. M. (2017). iGen: Why today's super-connected kids are growing up less rebellious, more tolerant, less happy—and completely unprepared for adulthood. New York, NY: Atria. ISBN: 978-1-5011-5201-6.
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayınları, 11. Baskı, Ankara.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Academy International Journal of Humanities and Social Sciences

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.