RESMİN YAPISÖKÜMSEL PLASTİK ANALİZ UYGULAMASINA BİR ÖRNEK OLARAK PAUL CEZANNE’NIN MONT SAINTE-VICTOIRE AND THE VIADUCT OF THE ARC RİVER VALLEY ADLI ESERİ

Özet

Yapısökümsel analiz her türden insan yapımı
kurum, metin yahut sanat eserine, onu meydana
getiren müessis düşünce dahil, uygulanabilir
okuma yaklaşımıdır. Ancak yapısökümsel
yaklaşım nihayetinde bir analizdir ve bu analiz
yalnızca ele alınan, sökülen yapının onu
meydana getiren parçalara, unsurlara bölünerek
ayrıştırılması, envanterinin çıkarılması
işlemden ibaret değildir. Ama sökülerek
ayrıştırılan parçalarla yeni yahut başka bir yapı
inşa, tesis etme işlemi de değildir.
Yapısökümsel yapı okuma yaklaşımı yalnızca
Post Yapısalcı filozof Jacques Derrida’nın, Batı
felsefesinin mihenginde yer aldığını ve oldukça
yaygın ve temelli bir gelenek oluşturduğunu
düşündüğü hâkim ve müessis düşünce
mantığının işleyişindeki keyfiliğe, dolayısıyla
temelsizliğe, uzlaşımsallığa dolayısıyla
namütenahi karakterini belirleyerek göstermeye
odaklanılan bir çözümlemeci, ayrıştırıcı okuma
ve idrak stratejisidir. Bu çalışmada, dolayısıyla,
varlık dünyasında daha önce var olmayan,
tamamen sanatçısının yaratıcı düşüncesi
temelinde varlık kazanmış olan sanat eseri bir
resmin, sanatçısının müessis düşüncesinin,
kararının keyfiyeti sonucu tesis ettiği bir yapı
olduğu gerçeği baz alındığında zaten
sökülebilirlik üzeri yaratıldığı varsayımından
hareketle, sanat tarihinde bilinen bir eser örnek
olarak ele alınmıştır. Çalışma, Cezanne örneği
üzerinden, sanatsal düşüncenin belli şartlara
matuf olduğu, ilanihaye devam etmediğini
sanatçının sanatsal kariyeri incelenerek seçilen
bu örneğin de sanatçının belli şartlara dayalı bir
dönemine, Proto Kübist evresine tekabül eden bir eser olduğu tespit ve analiziyle çalışmanın
problematiği aydınlatılmıştır.